Tuần : 5,6                                                                          Ngày soạn: 04/10/2025

Tiết :  5,6                                                                           Ngày dạy: 06/10/2025

CHỦ ĐỀ: NGHỆ THUẬT TRUNG ĐẠI VIỆT NAM

BÀI 3: ĐƯỜNG DIỀM TRANG TRÍ VỚI HỌA TIẾT THỜI LÝ

(Thời lượng 2 tiết)

I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức:

- Chỉ ra được vẻ đẹp tạo hình và cách trang trí đường diềm với hoa tiết thời Lý .

- Tạo được mẫu trang trí đường điềm với hoạ tiết thời Lý.

- Phân tích được sự lặp lại, nhịp điệu, hài hoà về đường nét, hoạ tiết, hình khối của hoạ tiết thời Lý trong sản phẩm mĩ thuật thời Lý.

- Có ý thức giữ gìn, phát huy nét đẹp di sản nghệ thuật của dân tộc.

 * Lồng ghép giáo dục QP & AN:

  - Giới thiệu một số hình ảnh họa tiết thời Lý, hình ảnh rồng Việt Nam thời Trung Đại. Giáo dục học sinh có ý thức giữ gìn, phát huy, bảo tồn và quảng bá giá trị của di sản nghệ thuật dân tộc.

 *HSKT:

- Chỉ ra được vẻ đẹp tạo hình và cách trang trí đường diềm với hoa tiết thời Lý .

- Tạo được mẫu trang trí đường điềm với hoạ tiết thời Lý đơn giản.

2. Năng lực:

- Giao tiếp, hợp tác: trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.

- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực tế.

- Phát triển trí tưởng tượng trong sáng tạo đường diềm, có ý tưởng sử dụng trong mĩ thuật để học tập.

 *HSKT:

  - Giao tiếp, hợp tác: trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.

3. Phẩm chất:

- Ý thức trân trọng văn hoá nghệ thuật của cha ông ta ngày xưa.

- HS ý thức bảo tổn và phát triển văn hoá nghệ thuật của cha ông ta ngày xưa.

HS tham gia chủ động, tích cực các hoạt động cá nhân, nhóm và thực hiện đầy đủ các bài tập.

- HS hoàn thành sản phẩm nhóm , cá nhân tích cực theo tiến trình yêu cầu của chủ đề.

- Biết chia sẻ, động viên các thành viên nhóm, đồng cảm, hình thành tình thương yêu,...

 *HSKT:

  - HS ý thức bảo tổn và phát triển văn hoá nghệ thuật của cha ông ta ngày xưa.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

1.Đối với giáo viên:

- SGK và SGV Mĩ thuật 7 (Chân trời sáng tạo 1).

- Tranh ảnh họa tiết thời Lý, tranh ảnh về kiến trúc trung đại VN, tranh ảnh đường diềm

2. Đối với học sinh:

- SGK Mĩ thuật 7 (Chân trời sáng tạo 1).

- Tranh ảnh họa tiết thời Lý, tranh ảnh kiến trúc trung đại VN, giấy vẽ, giấy can, bút màu, bút chì, tẩy, màu vẽ,...

III. CHUỖI CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

 HOẠT ĐỘNG 1: KHÁM PHÁ

 1. Khám phá một số họa tiết đặc trưng của thời Lý.

a. Mục tiêu: HS quan sát chỉ ra được một số họa tiết đặc trưng của thời Lý

- Giới thiệu một số hình ảnh họa tiết thời Lý, hình ảnh rồng Việt Nam thời Trung Đại. Giáo dục học sinh có ý thức giữ gìn, phát huy, bảo tồn và quảng bá giá trị của di sản nghệ thuật dân tộc.

b. Nội dung: HS thực hiện các hoạt động dưới sự hướng dẫn chi tiết, cụ thể của GV.

c. Sản phẩm học tập:

- Câu trả lời và kết quả thảo luận.

d. Tổ chức thực hiện:

 + Phương pháp DH: Phương pháp hợp tác hoạt động nhóm, phương pháp thực hành, phương pháp vấn đáp.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS quan sát, thảo luận và tìm hiểu một số họa tiết đặc trưng của thời Lý

  - GV khuyến khích HS chỉ ra nguyên lí tạo hình chất liệu của một số họa tiết của thời Lý

Sau đó, HS trả lời câu hỏi:

+ Công năng của họa tiết trang trí thời Lí

+ Nguyên lí tạo hình thường được sử dụng trong trang trí

+ Chất liệu và hình thức thể hiện

* Lồng ghép QP & AN:

- Quan sát hình ảnh rồng thời Lý, em hãy cho biết:

+ Hình tượng rồng thời Lý thể hiện tinh thần và sức mạnh dân tộc như thế nào? + Là học sinh chúng ta có thể làm gì để tiếp nối tinh thần đó trong việc giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, quan sát, thảo luận và tìm cách trả lời câu hỏi.

+ GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

+ GV gọi vài HS  đứng dậy trả lời, chia sẻ.

+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

 * GV kết luận: Hình tượng rồng thời Lý không chỉ là nét nghệ thuật độc đáo mà còn là biểu tượng cho ý chí kiên cường, lòng yêu nước và tinh thần bảo vệ non sông của cha ông ta. Ngày nay, khi học về họa tiết và di sản văn hóa, chúng ta cũng đang góp phần gìn giữ hồn Việt và thể hiện trách nhiệm của công dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 HOẠT ĐỘNG 2: KIẾN TẠO KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

2. Cách vẽ trang trí đường diềm:

 + Phương pháp DH: Phương pháp quan sát, phương pháp thực hành, phương pháp vấn đáp,Phương pháp hợp tác hoạt động nhóm

a. Mục tiêu: Giúp HS biết được cách vẽ trang trí đường diềm

b. Nội dung: GV hướng dẫn, HS trải nghiệm, thực hiện.

c. Sản phẩm học tập:

HS biết được cách vẽ tranh qua ảnh

d. Tổ chức thực hiện:

+ Phương pháp DH: Phương pháp hợp tác hoạt động nhóm, phương pháp vấn đáp.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS quan sát, tìm và lựa chọn hình ảnh đặc trưng để thể hiện

- GV yêu cầu HS quan sát hình minh họa ở trang 16 SGKMT7, thảo luận để nhận biết cách vẽ trang trí đường diềm theo ảnh gợi ý

- GV yêu cầu HS ghi nhớ các bước thực hiện cách vẽ trang trí đường diềm

- Sau đó nêu câu lệnh gợi mở để học sinh suy nghĩ, và  trả lời:

+ Quan sát mình minh họa và trình bày các bước vẽ trang trí đường diềm?

+ Nguyên lí sử dụng trang trí đường diềm?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc sgk và thực hiện yêu cầu.

- GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi một số HS đứng dậy trình bày sản phẩm của mình

- GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá sản phẩm của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

- GV chốt: Đường diềm là một dạng thức bố cục trang trí. Trong đó các họa tiết được sắp xếp nối tiếp nhau theo nguyên lí lặp lại.

 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP -SÁNG TẠO

3. Vẽ trang trí đường diềm với họa tiết thời Lý:

a. Mục tiêu: củng cố và khắc sâu kiến thức cho HS dựa trên kiến thức và kĩ năng đã học.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS làm bài tập phần Luyện tập – sáng tạo trong SGK.

c. Sản phẩm học tập: sản phẩm mĩ thuật của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

+ Phương pháp DH: pháp thực hành, phương pháp vấn đáp.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS , làm việc cá nhân thảo luận :

+ Lựa chọn họa tiết.

+ Cách sắp xếp họa tiết theo nguyên lí lặp lại ( có thể đảo chiều họa tiết).

+ Thực hiện trang trí một đường diềm theo ý thích.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

- HS suy nghĩ trả lời câu  hỏi và thực hành luyện tập

 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi một số HS trình bày câu trả lời của mình

- GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung.

 *HSKT: GV quan sát hướng dẫn HS

HOẠT ĐỘNG 4: PHÂN TÍCH –ĐÁNH GIÁ

4. Trưng bày và chia sẻ

a. Mục tiêu: HS trưng bày sản phẩm và chia sẻ sản phẩm của mình.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi ở hoạt động Phân tích – đánh giá trong SGK Mĩ thuật 7

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi trong SGK Mĩ thuật 7

c. Sản phẩm học tập: sản phẩm mĩ thuật của HS

d. Tổ chức thực hiện:

+ Phương pháp DH: Phương pháp thuyết trình, phương pháp vấn đáp.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Hướng dẫn HS trưng bày sản phẩm ở những vị trí thích hợp trong lớp học như trên

bảng/tường lớp học để thuận tiện quan sát.

- Yêu cầu HS nêu cảm nhận và phân tích :

+ Bài vẽ em ấn tượng

+ Hình, màu, nhịp điệu, sự cân bằng, tương phản trong bài

+ Nguyên lí bạn sử dụng trong bài vẽ

+ Giá trị thẩm mĩ của bài vẽ

+ Cách điều chỉnh để bức tranh đẹp và hoàn thiện hơn.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ.

  Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

  - Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

  - Các nhóm nhận xét, bổ sung ý kiến

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức bài làm của học sinh.

  HSKT: GV đánh giá HS mang tính động viên, khích lệ

HOẠT ĐỘNG 5:  VẬN DỤNG-PHÁT TRIỂN :

5. Tìm hiểu hình tượng rồng VN thời trung đại.

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học vào thực tế.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi ở hoạt động Vận dụng – phát triển trong SGK Mĩ thuật 7

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi trong SGK Mĩ thuật 7

c. Sản phẩm học tập: sản phẩm mĩ thuật của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Yêu cầu HS quan sát, tìm hiểu hình tượng rồng VN thời trung đại:

- GV đặt câu hỏi gợi ý để HS thảo luận và trả lời :

+ Họa tiết trang trí thời Trung đại của VN

+ Đặc điểm hình tượng rồng trong chạm khắc thời Lý

+ Ý nghĩa của hình tượng rồng thời Trung đại

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời câu hỏi, đưa ra đáp án :

 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày kết quả thảo luận

- Các nhóm nhận xét, bổ sung ý kiến

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức bài học :

- GV chốt : Họa tiết thời Trung đại rất phong phú, được lưu lại dưới nhiều hình thức mĩ thuật với chất liệu đa dạng như : gỗ, đá, gốm… trong các công trình kiến trúc

IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ

V.  HỒ SƠ DẠY HỌC (Đính kèm các phiếu học tập/bảng kiểm....)

1. Một số họa tiết đặc trưng thời Lý :

2. Cách vẽ đường diềm :

3. Hình tượng Rồng thời Lý :